1 Samenleving | Gezond en vitaal van -10 maanden tot 100+ jaar

Gezond en vitaal van -10 maanden tot 100+ jaar

In wijken met een lagere sociaal-economische-positie en (her)in te richten wijken maakt de leefomgeving gezonde keuzes makkelijker
Wat willen we bereiken?
We werken aan een leefomgeving waarin gezonde keuzes veel makkelijker, simpeler en aantrekkelijker zijn dan nu. Onze focus ligt op wijken met een lage sociaaleconomische positie en wijken die worden (her)ingericht. Voor een gezonde leefomgeving richten we ons op: • Een voedingsomgeving waarin gezonde producten de basis zijn. • Een beweegvriendelijke openbare ruimte, met voorrang voor fietsers, voetgangers en openbare sport- en beweegmogelijkheden • Ruimtes voor sport, voor traditionele verbanden (o.a. gymzalen, sporthallen, velden) èn moderner georganiseerde sporten (communities, flexibel gebruik ruimtes). • Milieuaspecten zoals hitte en schone lucht hebben grote invloed op onze gezondheid. In de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan laten we zien hoe we daar aan werken.
De verantwoordelijk portefeuillehouder is:
Ronald Ter Hoeven
Speerpunt is:
R6 Versterken Sport & Beweging
Welk risico of welke risico's staan dit doel in de weg?
Relevante beleidskaders:
Koersdocument Sociaal Domein Kadernota 2026
Beoogde resultaten:
Bij dit doel horen de volgende resultaten:
●	In 2027 is de tevredenheid over de eigen woonomgeving van inwoners met een lage SEP gestegen (volwassenen), t.o.v. 2022. .
●	Het aantal inwoners dat tijdens periodes van hitte voldoende verkoeling kan vinden buiten (balkon, tuin of buurt) is in 2028 minimaal gelijk gebleven als in 2020.
●	Het aantal overlastmeldingen door houtstook is in 2028 met 20% afgenomen ten opzichte van 2023..
Gezonde keuzes zijn een gewoonte, ook voor inwoners in een kwetsbare situatie
Wat willen we bereiken?
We stimuleren en faciliteren gezonde keuzes en aanpassingen in het dagelijks leven die helpen gezond, sterk en vitaal te blijven. De focus ligt op het bereiken van inwoners met een lage sociaaleconomische positie (SEP), mentale veerkracht bij jeugdigen en jongvolwassenen en actief en sterk ouder worden. We helpen inwoners gezonde keuzes te maken met voorlichting, communicatie en het laten ervaren van gezonde keuzes. Gezonde keuzes gaan over voldoende bewegen, gezonder eten en drinken, een rookvrij leven, bewust omgaan met alcohol/drugs en mentale rust. Dat doen we vooral groepsgericht. Denk aan programma’s over gezond koken voor schoolklassen of een groep buren in de wijk. Ombuigingen 2026 e.v. - Verhogen van de huurtarieven en toegangskaartjes voor gemeentelijke sportaccommodaties (zwembaden, sporthallen, gymzalen en sportvelden). - Onderzoeken van nieuwe beheersvormen voor een aantal sportaccommodaties (specifiek Sporthal De Hangmat en Openluchtbad Rheden) - Optimaliseren gebruiksduur kunstgras-sportvelden - Onderzoeken andere invulling van gymlocaties - Verlagen van de budgetten voor sportstimulerende activiteiten (van verenigingen, evenementen en Sport in Rheden). - Stopzetten van subsidies voor preventie gezondheid. Onderzoek naar de financieringsmogelijkheden vanuit landelijke budgetten in het kader van het Gezond & Actief Leven Akkoord (GALA) en Integraal Zorgakkoord (IZA). - Onderzoeken van samenwerkingsmogelijkheden voor Sport in Rheden
De verantwoordelijk portefeuillehouder is:
Ronald Ter Hoeven
Speerpunt is:
R6 Versterken Sport & Beweging
Welk risico of welke risico's staan dit doel in de weg?
Tariefsverhoging kan leiden tot minder sporten en minder verhuur van gemeentelijke accommodaties. Een andere manier van sporten is een risico voor bestaande verenigingen en accommodaties. Samenwerking tussen verenigingen en nieuwe lidmaatschapsvormen kunnen dit risico verminderen. Ook een gebrek aan kennis over en pedagogiek bij trainers is een risico omdat sporters snel afhaken.
Relevante beleidskaders:
Koersdocument Sociaal Domein Kadernota 2026
Beoogde resultaten:
Bij dit doel horen de volgende resultaten:
●	Het percentage inwoners met een lage SEP dat haar eigen gezondheid als (zeer) goed ervaart is in 2026 (kinderen), 2027 (volwassenen) en 2028 (jongeren) gestegen t.o.v. 2021, 2022 en 2023. .
●	Het percentage inwoners met een lage SEP dat gezonde keuzes maakt (bewegen, voeding, rookvrij, middelengebruik) is gestegen in 2026 (kinderen), 2027 (volwassenen) en 2028 (jongeren) ten opzichte van 2021, 2022 en 2023..
1. We voeren samen met het onderwijs het programma 'Swim2Play' uit om de zwemvaardigheid van kinderen te behouden en verbeteren. 2. We zetten in Velp, Dieren en Rheden een sportparkmanager in die de samenwerking tussen sportverenigingen onderling en organisaties uit sport, onderwijs, welzijn, bedrijfsleven stimuleert (Open Club). 3. We zetten clubkadercoaching in voor het vergroten van de pedagogische en didactische vaardigheden van (vrijwillige) trainers en coaches bij (sport)verenigingen. 4. We begeleiden sportclubs bij het werken aan een Veilig Sportklimaat. 5. We zetten in het Voortgezet Onderwijs Combinatiefunctionarissen Sport, Cultuur, Digitaal Burgerschap en Gezond Leven in, die met de scholen activiteiten en beleid op deze thema's binnen school ontwikkelen en uitvoeren. 6. We voeren het programma 'Actief Ouder Worden' uit, gericht op meer bewegen in de buurt, sterk blijven en valpreventie. 7. We stellen in 2024 een nieuwe sportaccommodatievisie op, welke we begin 2025 vaststellen. 8. In Velp-Zuid, Dieren-Stenfert en Rheden ondersteunen we activiteiten en initiatieven die het voedingsaanbod in de buurt gezonder maken.
Vergroten van kansen voor jeugdigen in een kwetsbare situatie.
Wat willen we bereiken?
Onze focus ligt op het verstevigen van de opvoed-en opgroeiomgeving (pedagogische basis) van (aanstaande) ouders, kinderen en jeugdigen in kwetsbare situaties, voornamelijk in wijken met een lage veerkracht. We richten ons op thuis, in de wijk, kinderopvang, scholen en vrije tijd. De Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 is mede richtinggevend voor de komende jaren. Dit vraagt om stimulering van een veilige, gezonde en kansrijke omgeving waarin kinderen en jeugdigen zich ontwikkelen en hun talenten ontdekken, ongeacht hun achtergrond, beperking of sociaaleconomische positie. Bijvoorbeeld door preventieve en basisvoorzieningen zoals Kansrijke start, laagdrempelige manieren en plekken waar jeugdigen en ouders met opgroei- en opvoedvragen terecht kunnen in de wijk. We starten in 2026 het programma Samenwerken rondom jeugd gericht op het versterken van de pedagogische basis en verminderen van gebruik van jeugdhulp. Dit doen we samen met partners vanuit de sociale basis, zoals het onderwijs, huisartsen, gezondheidszorg, jeugdhulp. We continueren de vangnetregeling Sociale medische indicatie (SMI) voor de kinderen en hun gezinnen die dit nodig hebben in 2026. Ook de peutersubsidies zetten we voort in 2026. Vanaf 2026 zetten we een eerste stap in afspraken en richting geven aan het verlagen van structurele subsidies aan partijen in de sociale basis. Voorbeelden zijn: scoutingverenigingen, vakantiebouwdorpen en Iriszorg. Dit doen we samen met de organisaties zoals we dit proces in 2024 en 2025 zijn gestart.
De verantwoordelijk portefeuillehouder is:
Ronald Ter Hoeven
Speerpunt is:
Overig
Welk risico of welke risico's staan dit doel in de weg?
De afgelopen jaren is er een toename van jeugdigen met mentale problemen en de complexiteit daarvan. De komende jaren zijn er door de bezuinigingen op de sociale basis minder middelen beschikbaar om juist die opvoed- en opgroei omgeving te versterken. De uitvoering van programma Samenwerken voor de jeugd vraagt blijvende commitment en inzet van betrokken partijen. Risico is dat dit door omstandigheden beperkt van de grond komt. Zoals uit het rapport Groeipijn over de voortgang van de Hervormingsagenda blijkt: het tot uitvoering laten komen van beoogde maatregelen vraagt in de praktijk geregeld meer tijd en moeite dan in de plannen staat.
Relevante beleidskaders:
Koersdocument Sociaal Domein Kadernota 2026
Beoogde resultaten:
Bij dit doel horen de volgende resultaten:
●	Het percentage jeugdigen met een startkwalificatie (bij 22 jaar) blijft gelijk of groeit ten op zichte van 2024 (76%)..
1. We stimuleren scholen om in te zetten op schoolaanwezigheid om vroegtijdige schoolverlaters te voorkomen. 2. We zijn betrokken bij de regionale aanpak vroegtijdige schoolverlaters. 3. We geven het Regionaal Bureau Leerlingzaken de opdracht leerplicht-en kwalificatieplichtwet uit te voeren.
●	We bereiken alle peuters met een verwachte onderwijsachterstand met voorschoolse educatie (vve).
●	Het percentage jongeren met een lage SEP dat na een moeilijke periode meestal snel herstelt is in 2027 minimaal gelijk gebleven ten opzichte van 2023.
We voeren acties uit in het kader van de Hervormingsagenda. We zetten o.a. in op de samenwerking tussen onderwijs, het lokale team en de jeugdhulp (programma Samenwerken voor de jeugd). We ontwikkelen een laagdrempelige groepstraining voor kinderen tussen de 12 en 18 jaar met sociale/emotionele vraagstukken waarbij ze ondersteuning nodig hebben.