In deze begroting zijn de financiële uitgangspunten gehanteerd zoals vastgesteld bij de Kadernota 2026. Deze uitgangspunten zijn bepalend voor het ramen van de baten en lasten en daarmee het begrotingsresultaat en het resultaat van de meerjarenraming.
Financieel beleid
De begroting 2026 is opgebouwd vanuit het bestaande, door de Raad geaccordeerde, beleid. Voor nieuw beleid geldt het uitgangspunt van de integrale afweging, waarbij de Raad, gegeven het haar toekomende budgetrecht, de besluiten neemt en daarmee de nieuwe middelen beschikbaar stelt.
Lokale heffingen
De jaarlijkse vaststelling van de tarieven, zoals deze in de begroting worden verwerkt, is gebaseerd op het door de Raad vastgestelde tarievenbeleid en hieraan ten grondslag liggende consistente en objectieve uitgangspunten. Voor diverse lokale heffingen gelden wettelijke voorschriften, zoals ter zake van retributies waarvoor geldt dat de opbrengst maximaal 100% van de kosten mag bedragen.
Voor de afvalstoffenheffing en het rioolrecht gelden kostendekkende tarieven.
Voor de opbrengst vanuit de onroerende zaakbelastingen (OZB) wordt mede uitgegaan van een verhoging van 11,5% uit de kadernota 2026.
De relatieve stijging van de tarieven wordt nader toegelicht in de paragraaf Lokale heffingen.
Leges
De leges worden in de begroting geraamd op basis van het verwacht aantal verstrekkingen en de tarieven overeenkomstig de geldende verordening. Op basis van de begrote lasten over 2026 worden in het najaar van 2025 de nieuwe kostendekkende tarieven berekend en in een wijziging van de legesverordening aan de raad ter vaststelling voorgelegd.
Algemene uitkering
De berekening van de algemene uitkering voor de begroting en meerjarenraming is gebaseerd op de meicirculaire 2025. In de verwerking van de algemene uitkering zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd:
- Voor de jaren 2026 tot en met 2029 worden de accrespercentages van de meicirculaire 2025 verwerkt;
- Voor de raming van de algemene uitkering over het begrotingsjaar 2025 worden de verdeeleenheden, van waaruit de algemene uitkering wordt berekend bij het opstellen van de begroting, geactualiseerd;
- De algemene uitkering is als baat opgenomen onder Algemene dekkingsmiddelen.
Loon- en prijsontwikkelingen
In de begroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029 worden de loon- en prijsontwikkelingen aangehouden zoals deze door het Centraal Planbureau worden geraamd. In de begroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029 zijn stelposten gereserveerd om de verwachte loon en prijsstijgingen op te vangen.
Financieringskosten (rentekosten)
De financieringskosten worden in de begroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029 opgenomen op basis van een geactualiseerde middellange financieringsprognose. Hierbij is de financieringspositie van de gemeente her berekend en over het overschot c.q. tekort rente gecalculeerd.
Voor de rentelasten die bij derden in rekening worden gebracht en die onderdeel uitmaken van de kostprijsberekening van de in het verleden gedane investeringen - gelden de destijds vastgestelde rentepercentages.
Afschrijvingskosten
De afschrijvingskosten worden berekend op basis van de economische levensduur van het betreffende activum. Hierbij worden de afschrijvingstermijnen gehanteerd zoals vastgelegd in de bijlage van de financiële verordening van de gemeente Rheden 2024 opgenomen nota ‘Investeren Waarderen, Activeren en Afschrijven van Activa. Met het vaststellen van de programmabegroting 2026 stelt de gemeenteraad, conform de bepalingen in de financiële verordening, de benodigde middelen beschikbaar aan het college voor de uitvoering van het investeringsprogramma (investeringslijst 2026–2029) door het college.
Personeelskosten (salariskosten)
De salariskosten zijn in de begroting 2026 geraamd op de toegestane formatieomvang en de hierbij behorende loonkosten van de personeelsleden op basis van de huidige cao afspraken met daarbij een inschatting van een CAO-stijging in 2026.
Rentebeleid reserves en voorzieningen
In de begroting 2026 zullen de ‘rentekosten reserves en voorzieningen’ worden verwerkt overeenkomstig het huidige rentebeleid, zoals verwoord in de financiële verordening.
Subsidieverstrekkingen
De hoogte van de subsidieverstrekkingen worden gebaseerd op de van toepassing zijnde subsidieverordeningen en, voor zover hier sprake van is, subsidiebeschikking. Indien in deze een indexering is voorzien, geldt voor het jaar 2026 een stijging van maximaal het verwachte inflatiepercentage gepubliceerd door het Centraal Planbureau. Indien een indexering niet is opgenomen in de beschikking geldt de nullijn.
Grondexploitatie
De uitgangspunten die bepalend zijn voor de financiële prognoses in de begroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029 zijn opgenomen in de Nota Grondbeleid 2025 gemeente Rheden.
Opbrengst huur en pacht
De opbrengsten van de huur en de pacht worden begroot op basis van de hieraan ten grondslag liggende contracten. Voor vastgoedobjecten hebben wij een kostendekkende huur ingevoerd.
Autonome kostenontwikkeling en budgetaanpassingen op bestaand beleid
Ten aanzien van het opstellen van de begroting 2026 en de budgetaanpassingen ten opzichte van de begroting 2025 gelden de begrotingsrichtlijnen. Deze luiden voor het begrotingsjaar 2026 als volgt:
- Voor elke budgetaanpassing geldt dat sprake moet zijn van uitvoering van bestaand beleid en dat in voldoende mate moet worden aangegeven welke oorzaken ten grondslag liggen aan bij budgetverhoging;
- Budgetverhoging dient in voldoende mate te zijn onderbouwd in aantallen en prijzen;
- Bij elke budgetverhoging dient te worden aangegeven in hoeverre een budgetverhoging noodzakelijk is en in hoeverre bijsturingmaatregelen een budgetverhoging kunnen voorkomen.
- De herindeling van de begroting door de wijziging in taakvelden en het onderliggende rekenschema mag niet leiden tot een aanpassing van het budget op programmaniveau.
Kosten Regionale samenwerking
De kosten als gevolg van de regionale samenwerking worden in de begroting opgenomen.