F. Verbonden Partijen

Wij zetten ons in voor een gezonde, veilige en sociale samenleving. Wij betrekken daarbij partners zoals inwoners, ondernemers, instellingen en andere overheden. In partnerschap zien wij de sleutel voor ontwikkeling en vooruitgang. Steeds meer maatschappelijke vraagstukken vragen om een boven-lokale aanpak. Op veel terreinen werken wij samen met regionale partners.
Op 1 januari 2021 is, onder de naam Groene Metropoolregio, een versterkte regionale samenwerking van 18 gemeenten (na de uittreding van Montferland 17 gemeenten) in werking getreden. Met een sterke profilering kan onze regio zich positioneren als de vijfde metropoolregio van ons land en krijgen wij meer toegang tot nationale en Europese programma’s en budgetten.
De regio groeit snel. In maart 2020 is de eerste Woondeal tot stand gekomen waarin is afgesproken dat de regio ca 60.000 woningen realiseert in de periode tot 2040. Nieuwe demografische prognoses van het CBS duiden op een nog grotere woonruimtebehoefte in 2050. Substantiële woningbouw kan een sociaal economische impuls geven aan onze lokale samenleving en sluit aan bij de grote vraag naar (betaalbare) woningen. Met name waar dat gecombineerd kan worden met wijkverbetering of herbestemming van bedrijfslocaties bij vertrekkende industrie. De centrale ambitie van de GMR is een ‘kwalitatieve groei’. De toename van het aantal woningen en de werkgelegenheid moet in balans met een versterking van onze groene natuur en leefomgeving plaatsvinden.
In het visiedocument zijn de ambities van de Groene Metropoolregio vastgelegd. Deze ambities zijn vertaald naar een Regionale Agenda vanuit vijf hoofdopgaves: Verbonden regio, Productieve regio, Circulaire regio, Ontspannen regio en Groene Groei regio. Voor de periode 2025-2028 is een nieuwe regionale agenda vastgesteld met een 4 jarig commitment van de deelnemende gemeenten.
De Groene Metropoolregio werkt bij haar opgaven nauw samen met de regio Foodvalley hetgeen heeft geleid tot erkenning als NOVEX-gebied. Daarnaast zijn de provincie, The Economic Board, de waterschappen en maatschappelijke partners nauw betrokken bij de hoofdopgaves en speerpunten daarbinnen.
De gemeente Rheden is een actief lid van de Groene Metropoolregio. Wij participeren op basis van de Regionale Agenda 2025-2028 in alle 5 hoofdopgaven. De GMR vraagt in haar begroting 2026, waarin ook een bezuinigingsopgave verwerkt is, een gemeentelijke bijdrage van € 424.715 (inclusief de bijdrage aan The Economic Board). In het licht van de grote maatschappelijke opgaven verwachten wij deze samenwerking op de opgaven van grote toegevoegde waarde zal zijn.

Het openbaar belang dat door de verbonden partij wordt behartigd

Met de Gemeenschappelijk Regeling, (GR) beogen de samenwerkende gemeenten een goede uitgangspositie voor de regio te creëren waarbinnen gewerkt kan worden aan een verdere ontwikkeling van de regio. Hierbij geldt dat de stedelijk ontwikkeling in balans moet zijn met een goed leefklimaat.

Zeggenschap Gemeente

De Gemeenschappelijke Regeling betreft oorspronkelijk een regionale samenwerking op collegeniveau, dus zonder overdracht van raadsbevoegdheden.  Per 1 januari 2026 zal het karakter veranderen naar een gemengde regeling in verband met de overdracht van een beperkte bevoegdheid inzake het verdelen van verworven externe subsidies over uit te voeren projecten en de daaraan deelnemende gemeenten.
Binnen de Groene Metropool regio Arnhem Nijmegen wordt vanuit vijf Bestuurlijke Opgave Teams (BOT) aan vijf verschillende en samenhangende opgaven gewerkt.  Aan een BOT wordt deelgenomen door de betrokken portefeuillehouder van elk deelnemend college.
Een netwerkdirectie van gemeentesecretarissen draagt zorg voor het ambtelijk opdrachtgeverschap en de capaciteit in de opgaven. Daarnaast beschikt de GMR over een Regionale Agenda Commissie bestaande uit raadsleden uit de verschillende deelnemende gemeenten.
Teneinde meer (be-)grip te krijgen over/op de gemeenschappelijk regeling te krijgen heeft de Rhedense gemeenteraad in 2024 het instrument van raadsrapporteurs en "informeel" overleg geïntroduceerd.

Programmadoelstelling

De GR Groene Metropoolregio draagt bij aan de programmadoelstellingen van programma's Samenleving en Leefomgeving.

De beleidsvoornemens omtrent de verbonden partij

De GR omvat regionale samenwerking op het gebied van ruimtelijke ontwikkeling (waaronder wonen, landschap, verkeer en mobiliteit) en sociaaleconomische ontwikkeling (waaronder werkgelegenheid, bedrijvigheid, recreatie, toerisme, leefbaarheid, vitale kernen en cultuur) op de schaal van de regio, waarbij integraliteit, innovatie, duurzaamheid en circulariteit belangrijke uitgangspunten zijn.
De regio werkt hieraan vanuit vijf opgaven die in onderlinge samenhang tot uitvoer worden gebracht:

• de groene groei (wonen en integrale tafel);
• de productieve regio (economie);
• de verbonden regio (mobiliteit);
• de circulaire regio (grondstoffen, circulariteit en energie);
• de ontspannen regio (groen-blauw raamwerk, Cultuur & Toerisme).

De meerjarenbegroting 2026-2029 houdt rekening met deelname van de gemeente Rheden aan alle vijf de opgaven.

Financiële informatie

Risico’s

Het financiële risico is beperkt tot de gemeentelijke bijdrage. Waarbij opgemerkt wordt dat de GMR in haar bestaan tot en met de jaarrekening 2024 exploitatie-overschotten realiseert die terugvloeien naar de deelnemende gemeenten.